Excellente leerlingen op de basisschool

Hoogbegaafd op de basisschool. Excellente kinderen in de klas. Aanbevelingen. Eenvoudige richtlijnen voor het begeleiden van de de excellente leerling in de klas. 

Autodidact. 
Hoogbegaafde kinderen zijn autodidact. Als leraar hoef je alleen maar te zorgen voor vrijheid in tijd en het aanwezig zijn van materiaal. Een hoogbegaafde leerling kan op eigen initiatief aan het werk en op zijn eigen tempo werken aan een project.

Verveling. 
Laat een excellente leerling nooit wachten als de rest van de klas, of de kinderen met een leerachterstand instructie krijgen. Geef een slimme leerling op zo’n moment een andere activiteit. Laat de leerhonger nooit te lang voortduren, daarmee werk je onderpresteren in de hand.

Hooggevoelig.
Hoogbegaafde kinderen zijn ook vaak hooggevoelig. Houdt hiermee rekening als leraar. Sfeer in de klas is erg belangrijk. Als je als leraar vaak geïrriteerd of boos voor de klas staat, ook al is dit niet eens gericht op de desbetreffende leerling, zal dit het kind uit zijn evenwicht halen en van slag maken. Het hooggevoelige kind neemt alle die gevoelens die er zijn in een lokaal op als een spons. De woede, irritatie en onmacht van de leraar, het verdriet van de gepeste leerling en de onmacht en agressie van de leerling met gedragsproblemen of een leerachterstand.

Rechtvaardigheidsgevoel. 
Excellente leerlingen hebben een groot rechtvaardigheidsgevoel. Let er daarom altijd op dat je als leraar eerlijk, duidelijk en consequent bent. Dit doe je al voor de kinderen met gedragsproblemen en met een leerachterstand, maar de stillere, slimmere kinderen hebben hier ook baat bij.

Vrijheid. 
Vraag de hoogbegaafde leerling aan te geven wanneer hij of zij zich gaat vervelen of wanneer de instructie begrepen is. (Dit kan bijv. dmv een dobbelsteen op tafel, waardoor de leerling zonder te storen een signaal kan geven).Geef de leerling de vrijheid te beginnen aan een taak als de instructie begrepen is en laat hem of haar niet op de rest van de klas wachten. Als de excellente leerling zijn weektaak af heeft of voor langere perioden van tijd waarin de verveling op de loer ligt kan de leerling aan de slag met extra activiteiten. Zie hiervoor de materiaallijst.

Materiaal. 
Al eerder noemde ik het zorgdragen voor uitdagend materiaal.

  • Computer met internet. Een computer met toegang tot Google. De excellente leerling kan met behulp van Google alles te weten komen over zijn favoriete onderwerp en daarmee zelfstandig aan de slag door bijvoorbeeld een verhaal of verslag te schrijven. 
  • Creatief. Hoogbegaafde kinderen zijn ook vaak creatief. Zorg dat er voldoende knutselmateriaal aanwezig is, dit kan natuurlijk ook recycle- of kosteloos materiaal zijn. Kijk voor ideeën op Pinterest. (zoek op “crafts” “recycle” “diy” of in het nederlands, dit kan het kind ook zelf doen op voorgenoemde computer) 
  • Techniek. Zorg dat er een aantal klein mechanische apparaten aanwezig zijn met bijbehorend gereedschap. Denk hierbij aan kapotte wekkers, sloten, klokken, keukenapparatuur. Het is leerzaam dit uit elkaar te halen en weer in elkaar te zetten, en wellicht te repareren. OOK VOOR MEISJES! 
  •  Boeken. Veel boeken. Spreekt voor zich. Ook boeken die op het eerste gezicht voor hogere klassen of voortgezet onderwijs zijn: gedichten, filosofie, wijsbegeerte, literatuur, humor, science fiction, spionage, engelstalig. Als het kind het niveau van het boek niet aankan pakt hij of zij wel een andere. Biedt ook niveaus aan waarvan je denkt dat het te hoog gegrepen is! 
  •  Puzzelboeken. Zorg voor een aantal, kwalitatief goede, puzzelboeken van verschillende niveaus. 


De slimme leerling als “Maatje”.
Vaak worden slimme leerlingen ingezet als maatje voor een leerling met gedragsproblemen of een leerachterstand. Wees hier erg terughoudend en voorzichtig mee. Een hoogbegaafde leerling is in eerste plaats een kind en leerling en niet het hulpje van de leraar. Een slim kind mag ook kind zijn en hoeft nog niet verantwoordelijk te zijn voor een ander. Excellente leerlingen zijn er niet om te verbloemen dat er eigenlijk een klasse assistent nodig is. Als je er toch voor kiest het maatjessysteem te gebruiken, doe dit dan voor een korte, afgebakende periode en niet het hele schooljaar. Maak bijvoorbeeld ook eens maatjesteams met kinderen van een gelijkwaardige intelligentie en laat de excellente leerlingen samen eens een zelfstandig project doen in hun extra tijd.

Veelgehoord tegenargument.
“Maar we willen natuurlijk geen uitzonderingspositie creëren…” Is dit een argument of een excuus? Toegegeven, de leraar van tegenwoordig krijgt nogal wat voor zijn kiezen met het Passend Onderwijs. Als een kind met een leerachterstand aan de extra- instructie tafel mag zitten en de leerling met concentratie of gedragsproblemen mag bijkomen in de time-out, dan mag een excellente leerling ook verwachten dat hij of zij onderwijs krijgt dat bij hem of haar past. Zoals elk kind dat “anders” is, mag ook de excellente leerling een uitzonderingspositie verwachten en krijgen omdat ook die leerling die aandacht verdient.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen